Osłabienie organizmu

Osłabienie organizmu

Tempo życia, duch rywalizacji i konkurencji, niekiedy nadmierne ambicje, a także kaprysy aury stanowią wielkie wyzwanie dla naszego organizmu. Konsekwencją codziennych zmagań często bywa uczucie zmęczenia i spadek odporności, czyli ogólne osłabienie.

Czym właściwie jest osłabienie? Nie ma jednoznacznej definicji. Osłabienie nie jest samodzielną jednostką chorobową, a jedynie towarzyszy różnym chorobom i problemom zdrowotnym.

Trudno jest także określić, czym właściwie charakteryzuje się osłabienie, ponieważ jego objawy zależą od przyczyn, jakie je wywołały, a tych może być bardzo wiele. Cechy wspólne to uczucie permanentnego zmęczenia, spadek odporności oraz niechęć do jakiejkolwiek aktywności fizycznej i umysłowej. Często ten stan nasila się w okresie przedwiośnia, kiedy spadek formy spowodowany jest dodatkowo niedoświetleniem, przebytymi podczas zimy infekcjami, a także brakiem ruchu na świeżym powietrzu.

Osłabienie fizyczne

Najmniejszy wysiłek powoduje silne pocenie się. Dłuższe przebywanie w pozycji stojącej sprawia kłopot, a krótki spacer powoduje szybsze bicie serca. Pacjent śpi kilka razy na dobę, odczuwa obniżenie popędu płciowego. Czynności, które do tej pory wykonywał z łatwością, zaczynają sprawiać mu trudność. Gwałtownie spada waga, a większy wysiłek powoduje zawroty głowy lub wręcz omdlenia. Jeśli pacjent zaobserwował u siebie co najmniej dwa z tych objawów, można mówić o osłabieniu fizycznym. Może być ono spowodowane wysoką gorączką, zaawansowaną anemią, długotrwałą bezsennością, menopauzą, niedożywieniem, załamaniem nerwowym lub wadami serca. Osłabienie fizyczne może być także związane z chorobami, takimi jak: malaria, nowotwory, anoreksja, cukrzyca, a czasami nawet zwykła grypa.

Wspomnianych wyżej objawów nie można lekceważyć, ponieważ są one sygnałem, że w organizmie dzieje się coś niedobrego. Jeśli przyczyna tego stanu jest nieznana, niezbędna jest jak najszybsza wizyta u lekarza, który prawdopodobnie zleci wykonanie morfologii, analizy moczu i kału lub badanie kardiologiczne.

Osłabienie psychiczne

Przyczyną osłabienia psychicznego mogą być: niewłaściwa atmosfera w pracy, kłopoty rodzinne, zaburzenia w gospodarce mineralnej, niedobór witamin, menopauza, depresja oraz wyniszczający tryb życia.

Ten rodzaj osłabienia ujawnia się w najmniej oczekiwanym momencie. Skarżą się na nie studenci w trakcie sesji oraz szybko awansujący pracownicy dużych korporacji. Najczęstszą przyczyną jest stres i zaniedbanie podstawowych potrzeb organizmu – nieregularne posiłki, brak snu, nadmierny wysiłek umysłowy. Warto pamiętać, że stawianie sobie zbyt dużych wyzwań często powoduje skutek odwrotny do zamierzonego. Przemęczone osoby tracą umiejętność radzenia sobie nawet z łatwymi sytuacjami. Ubocznym skutkiem osłabienia psychicznego są problemy emocjonalne, utrata zdolności do przeżywania i okazywania radości, stan ogólnej rezygnacji.

Spadek odporności

Dla niektórych przemoczone skarpetki lub wypicie zimnego napoju to natychmiastowa infekcja układu oddechowego. Okres zimowy to ciągłe bieganie do lekarza, zwolnienia z pracy i antybiotyki. Kiedy mechanizmy obronne organizmu nie są wystarczające, aby zwalczyć nawet drobną infekcję, mamy do czynienia ze spadkiem odporności.

Najgroźniejszą postacią osłabienia odporności, a często także jej braku, są takie choroby, jak AIDS czy białaczka. Bezpośrednio wyniszczają one układ immunologiczny. Silne osłabienie odporności może nastąpić także przy przyjmowaniu leków immunosupresyjnych po przeszczepie narządu lub w chorobach autoimmunologicznych. Wynika to z mechanizmu działania tych leków. Znacznie mniej dramatyczny, choć istotny wpływ na naszą odporność ma spożywanie alkoholu, palenie papierosów i stres.

Jak wzmacniać się samemu?

Przyczyną osłabienia fizycznego i psychicznego czasem może być zwykłe przemęczenie związane z wielogodzinną pracą ponad siły oraz brakiem snu. W takim przypadku podstawą jest odpoczynek i długi nieprzerwany sen.

Ćwiczenia na świeżym powietrzu, ruch i odpowiednia dieta mogą znacząco wzmocnić siły obronne organizmu. Podobny efekt mogą przynieść kąpiele w lodowatej wodzie, sauna oraz przemienny zimny i ciepły prysznic.

W każdym rodzaju osłabienia, niezależnie od jego przyczyn, pomocne mogą być dostępne bez recepty zioła i suplementy diety. Nieocenione są żeń-szeń (Panax ginseng) i miłorząb japoński (Ginkgo biloba). Pite w postaci naparu lub zażywane jako nalewki czy wyciągi w kapsułkach, są naturalnym lekiem na spadki odporności, kłopoty z pamięcią i koncentracją. Mniej znany, ale także skuteczny, jest napar z kory Pau D'arco (Tabebuia impetiginosa z rodziny Bignoniaceae, inna nazwa Lapacho). Udowodniono, że ta mało znana roślina ma dodatni wpływ na funkcjonowanie układu immunologicznego, szczególnie w przeziębieniach i chorobach alergicznych.

Jeśli dieta nie jest dobrze zbilansowana, warto dodatkowo przyjmować magnez. Jego niedobór destabilizuje bowiem układ nerwowy i zakłóca bardzo wiele ważnych życiowo mechanizmów metabolicznych, w tym dopływ niezbędnej energii dla mózgu i układu nerwowego.

Wartościowe są także karnityna i koenzym Q10, które stymulująco wpływają na pracę mitochondriów, a więc przemiany energetyczne w organizmie. Gdy osłabiona jest aktywność intelektualna, warto stosować lecytynę lub wprowadzić do diety orzechy, które są świetnym źródłem kwasów tłuszczowych omega-3.

Konieczna wizyta u lekarza

Jeśli po tygodniu objawy osłabienia nie ustąpią lub wręcz się nasilą, należy jak najszybciej zgłosić się do lekarza. Szczególną czujność powinny wzbudzić zawroty głowy, kołatanie serca lub ból w klatce piersiowej. Pamiętajmy, że długotrwałe osłabienie może prowadzić do wycieńczenia organizmu, a wtedy leczenie może być bardzo trudne.


Niewskazane napoje

Przyczyną osłabienia psychicznego może być regularne picie kawy, herbaty lub alkoholu. Kawa, powodując zwiększoną diurezę, wypłukuje magnez, który jest niezbędny do prawidłowej pracy układu nerwowego. Z kolei alkohol, oprócz pozbawiania nas niezbędnych witamin, wpływa niekorzystnie na gospodarkę wodną, a niedobory wody powodują spadek koncentracji i kłopoty z pamięcią.

autor:
Marzena J. Kiryk