Niestraszna zgaga i niestrawność

Zgaga, a także inne objawy niestrawności przez wieki były zmorą ludzi, na którą ciężko cokolwiek poradzić. Problemy żołądkowe „od zawsze” stanowiły jedną z najczęstszych dolegliwości naszych przodków.

W przeszłości w walce z niestrawnością najczęściej stosowano mleko lub jego przetwory. Te „domowe” sposoby nie zawsze były skuteczne, o czym łatwo przekonać się również dzisiaj. Potrafimy już nieźle radzić sobie z niestrawnością, ale najlepiej jej po prostu zapobiegać.

Co to właściwie jest niestrawność?

Aby trawienie dobrze przebiegało, powinny współgrać ze sobą przynajmniej trzy procesy:

  • prawidłowe rozdrobnienie i wymieszanie jedzenia w ustach i żołądku,
  • niezakłócony transport pożywienia przez przełyk, żołądek, jelito cienkie, jelito grube do odbytu,
  • prawidłowe wydzielanie soków trawiennych w przewodzie pokarmowym, takich jak ślina, kwas żołądkowy, żółć, enzymy trzustkowe i jelitowe.

Dzięki nim organizm może rozłożyć pożywienie na proste składniki i przetransportować wraz z krwią tam, gdzie są one potrzebne. Jeżeli którykolwiek z mechanizmów zawodzi, mamy do czynienia z niestrawnością. Odczuwamy zgagę, mdłości, wzdęcia, „odbijania”. Dochodzi do wymiotów, biegunek lub zaparć.

Zgaga

Najczęstszym objawem niestrawności jest zgaga. Mamy wtedy wrażenie pieczenia w przełyku, a nawet bólu za mostkiem, promieniującego aż do gardła, pleców, barków.

Panuje opinia, że zgagę powoduje przede wszystkim nadkwaśność żołądkowa, co nie jest do końca prawdą. Na tę dolegliwość bardzo często narzekają osoby, które w ogóle są pozbawione soku żołądkowego. Zgaga może też pojawiać się u osób z tak zwaną przepukliną rozworu przełykowego, nacieczeniem rozrostowym żołądka, po resekcji żołądka, w chorobach dróg żółciowych, w okresie ciąży, a także jako objaw nerwicy.

Główną przyczyną zgagi jest motoryczne zaburzenie funkcji dolnej części przełyku i zwieracza wpustu. Sprzyjają jej: nadużywanie jedzenia, tytoniu i alkoholu (kto miał kaca, wie o czym mowa), przedłużające się napięcie nerwowe, wyczerpanie psychiczne i ogólne zmęczenie.

Każda dłużej trwająca niestrawność może być objawem poważnych chorób przewodu pokarmowego, np. choroby wrzodowej żołądka lub dwunastnicy, kamicy pęcherzyka i dróg żółciowych, zapalenia wątroby, trzustki. Częste przyjmowanie zbyt obfitych, ciężkostrawnych posiłków bardzo obciąża nasz przewód pokarmowy i może wywołać dużo poważniejsze skutki niż objawy zwykłego przejedzenia. Jeżeli dolegliwości utrzymują się, powinniśmy udać się do lekarza, aby zyskać pewność, że nie chorujemy na zapalenie przełyku i żołądka, zapalenie trzustki, jelita, kamienie żółciowe lub nowotwory układu pokarmowego.

Jak zapobiegać każdej niestrawności, w tym zgadze?

Przede wszystkim odżywiać się dobrze, regularnie i z umiarem! Pić często tak zwane płyny obojętne. Nie przejadać się słodyczami. Nie jeść zbyt ostro, jeśli nasz układ trawienny tego nie lubi.


Natychmiast należy spotkać się z lekarzem, jeżeli:

  • objawom niestrawności towarzyszą ostre bóle brzucha, wysoka gorączka, osłabienie lub utrata przytomności
  • dolegliwościom żołądkowym towarzyszy gwałtowne chudnięcie
  • nie możemy znaleźć przyczyn dolegliwości
  • podejrzewamy, że kłopoty żołądkowe wywołało przyjmowanie nowych leków
  • dolegliwości wywołują niepokój lub strach
  • dolegliwości nie ustępują po krótkim czasie samodzielnego leczenia

Czy wiesz, że...

  • Zgaga często pojawia się po zjedzeniu dużej ilości słodyczy, a nawet po wypiciu dwóch, trzech szklanek słodzonego soku.
Portret użytkownika Krzysztof Kotowski
autor:
Krzysztof Kotowski