Nadkwaśność i zgaga

Nadkwaśność i zgaga

Pacjent, który zgłasza się do apteki po preparaty na niestrawność, zwykle skarży się na zgagę, ból w gardle, kwaśne odbijanie lub zwracanie treści żołądkowej.

Wymienione powyżej objawy mogą świadczyć o chorobie refluksowej żołądkowo-przełykowej lub innych poważniejszych dolegliwościach. Dlatego leczenie, które proponuje farmaceuta w aptece, może mieć jedynie charakter doraźny. Jeśli objawy nie ustąpią, pacjent powinien bezwzględnie zgłosić się do lekarza, który wykluczy np. wrzody żołądka czy nowotwory.

Inhibitory pompy protonowej

Od niedawna leki z tej grupy (Controloc Control, Bioprazol Bio) wydawane są w aptekach bez recepty. Są to nowoczesne, skuteczne preparaty, a efekt ich działania jest trwały.
Preparaty te w komórkach okładzinowych żołądka skutecznie hamują podstawowe oraz stymulowane (np. przez pokarm) wydzielanie kwasu solnego. Działają „u źródła”, czyli ograniczają wytwarzanie nadmiaru kwasu solnego w bezpośrednim miejscu jego wytwarzania, zwanym pompą protonową.
Ponadto inhibitory zaczynają działać stosunkowo szybko. Rekomenduje się 2-3 dni terapii pantoprazolem, choć możliwe jest ustąpienie objawów już po upływie doby od zastosowania jednej tabletki. Inhibitory pompy protonowej można stosować razem z lekami zobojętniającymi.

Antagoniści receptora H2

Leki z tej grupy hamują wydzielanie kwasu żołądkowego. Są to skuteczne i dobrze tolerowane produkty, wykazujące niewiele działań niepożądanych. Należy jednak pamiętać, że leki te mogą wpływać na sprawność psychoruchową. Ponadto ich skuteczność jest mniejsza u palaczy.

Obecnie bez recepty dostępne są preparaty ranitydyny (Ranigast, Ranimax, Riflux) oraz famotydyny (np. Famidyna). Nie wolno stosować ich razem z inhibitorami pompy protonowej.

Leki zobojętniające nadmiar kwasu

Istnieje szereg substancji wykazujących działanie zobojętniające wobec nadmiaru kwasu solnego w soku żołądkowym.
Zasadowy węglan glinowy (Alugastrin, Gastrinal, Kompensan), oprócz efektu zobojętniającego, wykazuje działanie ściągające, dzięki czemu jest preparatem wskazanym dla pacjentów skarżących się na luźne stolce. Z tego samego powodu nie jest on polecany osobom starszym, które na ogół cierpią na zaparcia.
Preparaty zawierające algeldrat – koloidalny wodorotlenek glinowy (Alusal) – powoli podwyższają odczyn soku żołądkowego, dzięki czemu zmniejsza się ryzyko wtórnej nadkwaśności. Leki te wiążą fosforany, co może skutkować hipofosfatemią.

Wodorotlenek magnezu (Milmag) oraz trójkrzemian magnezu (Magnosil) są nierozpuszczalnymi solami charakteryzującymi się działaniem zobojętniającym i przeczyszczającym, dlatego mogą być polecane pacjentom ze skłonnością do zaparć.

Związki glinu mogą powodować zaparcia, natomiast związki magnezu wykazują działanie przeciwne. Z tego powodu w wielu preparatach można znaleźć oba te składniki. Wykazują one efekt zobojętniający, a jednocześnie wzajemnie znoszą swój wpływ na stolec, ograniczając występowanie działań niepożądanych. Przykładami dwuskładnikowych preparatów są Alumag, Gastal i Maalox, które zawierają wodorotlenek magnezu i wodorotlenek glinu. Dodatek simetykonu zapewnia zmniejszenie dolegliwości związanych z wzdęciami (Manti, Manti Forte). W sprzedaży dostępne są też preparaty zawierające węglan magnezu i węglan wapnia (Rennie Antiacidum, Ulgamax).

Działanie zobojętniające nadmiar kwasu żołądkowego wykazują również preparaty hydrotalcitu – uwodnionego węglanu wodorotlenku glinowo-magnezowego (Malgacid, Rutacid, Ulcetal) oraz magaldratu – uwodnionego wodorotlenku glinowo-magnezowego (Malugastrin).

Alginiany

Do preparatów alkalizujących mogą być dodawane alginiany, które wykazują właściwości osłaniające. Takie połączenie korzystnie wpływa na błonę śluzową żołądka i przełyku. Preparaty te (np. Gealcid) w razie konieczności, po konsultacji lekarskiej, mogą być podawane nawet pacjentkom w ciąży. Pod warunkiem jednak, że korzyści ze stosowania leku przewyższają ryzyko obrzęków związane z jego zażywaniem.

Stosowanie z innymi lekami

Preparaty zobojętniające mogą zmieniać działanie innych leków. Z tego powodu zaleca się ich stosowanie dwie godziny przed lub dwie godziny po zażyciu innego preparatu. Warto również pamiętać, że przewlekłe stosowanie preparatów o działaniu zobojętniającym stwarza ryzyko alkalozy, a w przypadku związków glinu może dodatkowo prowadzić do demineralizacji zębów i kości. Leczenie na własną rękę nie powinno trwać dłużej niż dwa tygodnie. Jeśli po tym czasie objawy nie ustąpią, konieczna będzie wizyta u lekarza.

Portret użytkownika Anna Piecuch
autor:
Anna Piecuch


Powiązane produkty: