Co warto wiedzieć o nosie?

Co warto wiedzieć o nosie?

Mało kto zdaje sobie sprawę, jak istotne funkcje pełni nos i jak poważne mogą być konsekwencje ich zaburzenia.

Przede wszystkim nos zapewnia właściwy pasaż powietrza do oskrzeli i płuc. Oprócz tego oczyszcza wdychane powietrze, odpowiada za węch, pełni funkcję rezonacyjną, a nawet jest związany z seksualnością człowieka.

Zaburzenia drożności nosa mogą objawiać się oddychaniem przez usta, suchością i drapaniem w gardle, a także chrapaniem.

Nawilżenie

Częstym problemem jest niedostateczne nawilżenie nosa. Objawia się ono uczuciem suchości nosa, strupami w nosie, podrażnieniem i kichaniem. Warto sięgnąć wtedy po stosowane donosowo preparaty soli fizjologicznej, a także jej odpowiedników, m.in. preparaty soli morskiej (np. Sterimar, Mar, Marimer). Ich działanie przynosi ulgę, lecz bywa ona krótkotrwała. Skuteczniejsze nawilżenie i natłuszczenie można osiągnąć stosując preparaty oleiste, np. z oleju sezamowego (Nozoil). Zawarte w tym preparacie związki oleiste działają na błonę śluzową jak bariera powlekająca i chroniąca nos przed nadmierną utratą wody. Zabezpieczają ją więc przed wysychaniem, podrażnieniem oraz zapobiegają formowaniu się strupów i pośrednio pozwalają zachować właściwą drożność nosa.

Oczyszczanie

Ważną funkcją nosa jest oczyszczanie wdychanego powietrza. Polega to na wychwytywaniu i usuwaniu drobin ciał obcych, patogenów wirusowych czy bakteryjnych. Jamy nosa ze swoją błoną śluzową, małżowiny nosowe, zatoki przynosowe pozwalają skutecznie zatrzymywać i eliminować szkodliwe dla organizmu cząstki.

Ogrzewanie wdychanego powietrza przez struktury nosa i zatok przynosowych jest niezwykle istotne. Niewłaściwa temperatura powietrza wdychanego, z pominięciem nosa, może powodować dyskomfort i wysychanie śluzówki gardła. Przyczynia się to do częstych infekcji gardła, krtani i dolnych dróg oddechowych.

Węch

Kolejna istotna funkcja nosa to węch. Zaburzenia powonienia pojawiają się u pacjentów z zaburzeniami drożności nosa na tle skrzywionej przegrody, przerostu małżowin nosowych, nieżytów nosa, zapalenia zatok, polipów nosa i innych. Utrata węchu może być też pierwszym sygnałem rozrostu guzów lokalizujących się w nosie lub w przyległych strukturach mózgu. Zaburzenia powonienia mogą skutkować gorszym rozpoznawaniem smaków.

Nos a feromony

Nos jest także zaangażowany w naszą seksualność. I nie chodzi tu tylko o jego estetykę czy zmysł węchu. W nosie znajdują się receptory dla feromonów, a działanie tych substancji może istotnie wpływać na zachowania seksualne ludzi.

Funkcja rezonacyjna

Nie do przecenienia jest również funkcja rezonacyjna nosa i zatok przynosowych. Dla niektórych osób utrata dźwięczności i odpowiedniej barwy głosu wskutek braku drożności nosa lub przewlekłych schorzeń zatok jest jedynym powodem szukania pomocy u laryngologa czy foniatry.

Zaburzenie funkcji

Dla zapewnienia poprawnej czynności nosa istotne jest prawidłowe działanie aparatu śluzowo-rzęskowego. Na funkcjonowanie rzęsek ma wpływ wiele czynników fizycznych, m.in. temperatura, wilgotność powietrza. Jeśli temperatura wynosi poniżej 6°C, rzęski przestają pracować, co może skutkować zaleganiem wydzieliny i kolonizacją bakteryjną, a w konsekwencji przyczynia się do rozwoju infekcji. Podobny efekt może wywołać zbyt mała wilgotność powietrza. Pracę rzęsek upośledza także dym tytoniowy, alkohol, zanieczyszczenia przemysłowe. Do ich dysfunkcji doprowadzają alergie, przewlekłe zakażenia nosa i zatok przynosowych, zaburzenia hormonalne i wiele innych chorób. Negatywnie na aktywność aparatu rzęskowego wpływają również niektóre leki.

Doraźne stosowanie leków obkurczających (np. Otrivin, Nasivin, Xylometazolin) udrożnia nos i odblokowuje ujścia zatok. Niestety przy długotrwałym ich stosowaniu dochodzi do wyraźnej dysfunkcji aparatu śluzowo-rzęskowego, zaników błony śluzowej, a nawet polekowego nieżytu nosa.

Jak sobie pomóc?

W łagodniejszych stanach pacjent może sam poprawić funkcje nosa. Na przykład poprzez prawidłowe nawodnienie organizmu, unikanie substancji drażniących, nienadużywanie leków upośledzających czynność nosa oraz stosowanie preparatów nawilżających lub nawilżająco-natłuszczających. Jeśli dyskomfort nie ustępuje, konieczna jest pomoc specjalisty.

autor:
Łukasz Wysieński
doktor nauk medycznych


Powiązane produkty: